نماز استغفار

روایت شده که شخصی به حضور امام رضا علیه السلام رسید آمد و از خشکسالی و قحطی به محضر ایشان شکایت کرد. امام رئوف در بیان راهِ حل فرمودند: استغفار کن. شخص دیگری به حضور ایشان آمد و از فقر و نداری گلایه کرد. آن حضرت فرمودند: استغفار کن. باز شخص دیگری به حضور ایشان آمد و از آن حضرت تقاضا کرد تا دعایی فرماید که خداوند فرزند پسری به او عطا نماید. امام، به آن شخص فرمودند: استغفار کن. همراهان با تعجّب از ایشان پرسیدند: این سه شخص با سه حاجت متفاوت، نزد شما آمدند و شما هر سه را به استغفار توصیه نمودید؟! حضرت فرمودند: من این توصیه را از نزد خود نگفتم. همانا من در این رهنمود از کلامِ خداوند الهام گرفتم و آن گاه ایشان آیات ۱۰- ۱۲ سوره مبارک نوح را تلاوت کردند: «فَقُلْتُ اسْتَغْفِرُوا رَبَّکُمْ إِنَّهُ کَانَ غَفَّارًاً* یُرْسِلِ السَّمَاءَ عَلَیْکُمْ مِدْرَارًا* وَیُمْدِدْکُمْ بِأَمْوَالٍ وَبَنِینَ وَیَجْعَلْ لَکُمْ جَنَّاتٍ وَیَجْعَلْ لَکُمْ أَنْهَارًا»؛ باز گفتم: به درگاه خدای خود توبه کنید و آمرزش طلبید که او بسیار خدای آمرزنده‌ای است. تا باران آسمان بر شما فراوان نازل کند. و شما را به مال بسیار و پسران متعدد مدد فرماید و باغهای خرّم و نهرهای جاری به شما عطا کند.

پیامبر اکرم صلی الله فرمودند: «درهای بلاها و گرفتاری ها را به کمک استغفار ببندید.»

قال على علیه السلام: «الذُّنوبُ الدّاءُ، و الدَّواءُ الاستغِفارُ، و الشِّفاءُ أن لا تَعودَ»؛ گناه بیماری است و داروی آن استغفار و درمانش بازنگشتن به آن است.[ میزان الحکمه، ج۴، ص۲۶۲]

علما و بزرگان دین بر این عقیده اند که استغفار برای میت نیز جایز است وآثار و ثواب آن به آنها می رسد و به ایشان سود می رساند و گناهِ او به خواست و اذن پروردگار بخشیده می شود تا هنگامی که از جانب شخص زنده، برای او استغفار و طلب آمرزش شود.

شخص مؤمن می‌تواند به هنگام خواندن نماز استغفار برای اموات و مردگانِ خود نیز دعا کند و از بارگاه خداوند متعال برای ایشان طلب آمرزش و مغفرت نماید.

البته برای شادی روح اموات و هدیه به ایشان، نمازی دو رکعتی برای شب جمعه سفارش شده که متفاوت از نماز استغفار است.

این نمازِ هدیه دو رکعت است که در روایت از شیخ عباس قمی، نحوه خواندن آن از این قرار است:

در رکعت اول، پس از خواندن سوره حمد، ۱۰ بار بگویید: «رَبَّنَا اغْفِرْ لِی وَ لِوَالِدَیَّ وَ لِلْمُؤْمِنِینَ یَوْمَ یَقُومُ الْحِسَابُ»

در رکعت دوم پس از خواندن سوره حمد، ۱۰ مرتبه ذکر «رَبِّ اغْفِرْ لِی وَ لِوَالِدَیَّ وَ لِمَنْ دَخَلَ بَیْتِیَ مُؤْمِنًا وَ لِلْمُؤْمِنِینَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ وَ لَا تَزِدِ الظَّالِمِینَ إِلَّا تَبَارًا» را تکرار کنید.

و در پایان نماز، ۱۰ مرتبه ذکر «رَبِّ ارْحَمْهُمَا کَمَا رَبَّیَانِی صَغِیرًا» را تکرار کنید.

در پایان و برای حسن ختام، این بیانات آیه الله بهجت به خوبی می تواند حق مطلب را در مورد استغفار بیان نماید: «استغفار فقط به منظور توبه و طلب آمرزش از گناهان نیست بلکه هر جا که کم آوردی، حوصله نداشتی، ، پول نداشتی، گرفته بودی، باطریت تموم شد، تسبیح را بردار و صد مرتبه بگو استغفر الله ربی و اتوب الیه … تا آرام شوی.»